ગુજરાત 10 જુલાઈ, 2025: ગુજરાતમાં ચોમાસાનો પ્રારંભ થતા જ નર્મદા નદીમાં જળસપાટીમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના કારણે પૂરની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. આજે, 10 જુલાઈ, 2025ના રોજ, સરદાર સરોવર ડેમની જળસપાટી 117.52 મીટર પર પહોંચી ગઈ છે, જે ઉપરવાસ (મધ્યપ્રદેશના ઓમકારેશ્વર સહિત) માંથી થઈ રહેલી ભારે પાણીની આવકનું પરિણામ છે. હાલ ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ આગામી 13 થી 15 જુલાઈ દરમિયાન નર્મદા નદીમાં વધુ ભારે પાણીની આવકની શક્યતાને પગલે પૂરનો ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે.
પૂરનું એલર્ટ અને વહીવટી તંત્રના પગલાં:
રાજ્યમાં ભારે વરસાદને કારણે 36 જિલ્લાઓમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. નર્મદા નદીના વધતા જળસ્તરને કારણે ભરૂચ, નર્મદા અને વડોદરા જેવા જિલ્લાઓમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ભરૂચ જિલ્લા વહીવટી તંત્રે આપત્કાલીન પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે અદ્યતન આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત “ઇ-રેવા સિસ્ટમ” અમલમાં મૂકી છે. આ સિસ્ટમ પૂરની ચેતવણી માટે સાયરન વગાડીને નાગરિકોને સચેત કરે છે.
નર્મદા ડેમના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જાનહાનિ ટાળવા માટે જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંડળ દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. નદીના પટમાં પ્રવેશ ન કરવા માટે નાગરિકોને સખત અપીલ કરવામાં આવી છે.
ભૂતકાળની ઘટનાઓ અને વર્તમાન સ્થિતિ:
નર્મદા નદીમાં પૂરની ઘટનાઓ ભૂતકાળમાં પણ જોવા મળી છે. 12 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ, સરદાર સરોવર ડેમના 15 દરવાજા 1.90 મીટર ખોલીને 2,45,000 ક્યુસેક પાણી નર્મદા નદીમાં છોડવામાં આવ્યું હતું, જેના પરિણામે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. નર્મદા નદીના ચાંદોદ વિસ્તારમાં ઘાટના 93 પગથિયા ડૂબી ગયા હતા, જે ભારે પાણીની આવકનું સ્પષ્ટ સૂચક હતું. વધુમાં, 2025માં પોઈચા ખાતે આવેલા પૂરમાં 8 પ્રવાસીઓ (ત્રણ બાળકો સહિત) ડૂબી જવાની દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના પણ નદીના રૌદ્ર સ્વરૂપને દર્શાવે છે.
સુરક્ષા અને સાવચેતીના પગલાં:
નર્મદા જિલ્લા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં નદી કાંઠે રહેતા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. નર્મદા પરિક્રમા કરતા યાત્રાળુઓને પણ પાણીના વધતા સ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને અત્યંત સાવચેતી રાખવા અને નદીમાં પ્રવેશ ન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા નાવડીઓ અને હંગામી બ્રિજની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જેથી પરિક્રમાવાસીઓ અને સ્થાનિક લોકોને સુરક્ષિત રીતે નદી પાર કરવામાં મદદ મળી શકે.
તંત્ર દ્વારા જારી કરાયેલી તમામ સૂચનાઓનું પાલન કરવા અને કોઈપણ અફવાઓથી દૂર રહેવા માટે નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા, દરેક નાગરિકે સાવચેતી દાખવીને સહયોગ આપવો અત્યંત જરૂરી છે.
