હૈદરાબાદ / પટિયાલા / પુણે:
એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) ની હૈદરાબાદ ઝોનલ ઑફિસે મની લોન્ડરિંગ નિવારણ કાયદા (PMLA), 2002 ની કલમ 17 હેઠળ એક મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. અમેરિકી (US) નાગરિકોને નિશાન બનાવીને આચરવામાં આવતા નકલી કૉલ સેન્ટર કૌભાંડ સંબંધિત ચાલી રહેલી તપાસના ભાગરૂપે EDએ પટિયાલા, પુણે અને ચંડીગઢમાં સ્થિત ચાર જગ્યાઓ પર દરોડા પાડ્યા છે.
તપાસ અને ક્ષેત્રીય ચકાસણી દરમિયાન મળેલી ચોક્કસ માહિતીના આધારે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું કે પટિયાલા અને પુણેથી કેટલાક લોકો એકબીજાના સંપર્કમાં રહીને ગેરકાયદેસર કૉલ સેન્ટરોનું સંચાલન કરી રહ્યા હતા.
220થી વધુ કર્મચારીઓ કામ કરતા ઝડપાયા
દરોડા દરમિયાન EDની ટીમને પટિયાલામાં બે અને પુણેમાં એક મળીને કુલ ત્રણ લાઇવ કૉલ સેન્ટરો ચાલતા મળી આવ્યા હતા. સર્ચ ઓપરેશન વખતે આ કૉલ સેન્ટરોમાં આશરે 220 લોકો કામ કરી રહ્યા હતા. EDના અધિકારીઓ હાલ આ તમામ કર્મચારીઓની ઓળખ, તેમના હોદ્દા અને કામગીરીની વિગતો ચકાસી રહ્યા છે. આ પરિસરો સંપૂર્ણપણે વર્કસ્ટેશન, ક્યુબિકલ્સ, કમ્પ્યુટર્સ, હેડસેટ્સ, મોબાઇલ ફોન્સ અને નેટવર્કિંગ સાધનોથી સજ્જ હતા.
અમેરિકી નાગરિકો સાથે ઠગાઈ અને વસૂલી
પ્રાથમિક તપાસ અનુસાર, આ કૉલ સેન્ટરો દ્વારા US નાગરિકોને ફોન કરીને ખોટા બહાના હેઠળ નાણાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે ઉશ્કેરવામાં આવતા હતા. પટિયાલાના કૉલ સેન્ટરો પરથી અમેરિકી નાગરિકો સાથે છેતરપિંડી અને જબરન નાણાં વસૂલવાનું (extortion) કામ ચાલતું હતું. જપ્ત કરવામાં આવેલા મોબાઇલ અને લેપટોપમાંથી આ સિન્ડિકેટની મોડસ ઓપરેન્ડી (કાર્યશૈલી) અને તેનાથી મળેલા નાણાંના વિતરણના મહત્વના પુરાવા મળ્યા છે. પુણેના કૉલ સેન્ટરમાંથી પણ આ જ પ્રકારે ઠગાઈ આચરવામાં આવતી હતી.
ચંડીગઢથી મુખ્ય સૂત્રધાર ઓપરેટ કરતો હતો
ચંડીગઢ સ્થિત રહેણાંક પરિસર પર પાડવામાં આવેલા દરોડામાં સામે આવ્યું છે કે, આ સિન્ડિકેટનો માસ્ટરમાઇન્ડ ત્યાંથી પટિયાલાના કૉલ સેન્ટરોનું સંચાલન અને સંકલન કરતો હતો. ત્યાંથી અનેક ડિજિટલ સાધનો મળી આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, એક વ્યક્તિની પણ ઓળખ થઈ છે જે US ડોલરને ભારતીય રૂપિયામાં પ્રોસેસ અને કન્વર્ટ કરવાનું કામ કરતો હતો. તેના નાણાકીય વ્યવહારોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થઈ રહી છે.
મોટી સંખ્યામાં ડિજિટલ સાધનો અને કમ્પ્યુટર જપ્ત
સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન EDએ 66 મોબાઇલ ફોન, 13 લેપટોપ, હાર્ડ ડિસ્ક, કૉલિંગ સ્ક્રિપ્ટ્સ, કૉલ ડાયલર, VoIP-આધારિત સિસ્ટમ્સ, રોકડ રકમ અને અન્ય દસ્તાવેજો જપ્ત કર્યા છે. ED હાલમાં તમામ ડિજિટલ પુરાવાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહી છે જેથી આ સમગ્ર કૌભાંડ પાછળના મુખ્ય ગુનેગારોની ઓળખ કરી શકાય અને ગુના દ્વારા એકત્ર કરાયેલા નાણાં (Proceeds of Crime) નો પત્તો લગાવી શકાય.
