ગાંધીનગર:
ગુજરાત રાજ્યમાં સામાજિક અને કાનૂની સુધારા દિશામાં એક મોટું પગલું ભરતા યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) માટેનો પ્રસ્તાવિત ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરી લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્યના તમામ નાગરિકો માટે સમાન કાયદાકીય માળખું પૂરું પાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે રજૂ કરાયેલા આ ડ્રાફ્ટમાં લગ્ન નોંધણી, ઉત્તરાધિકાર, છૂટાછેડા અને લીવ-ઇન રિલેશનશિપ જેવા વિષયો પર નવા અને કડક નિયમોની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
સરકાર દ્વારા રચાયેલી નિષ્ણાત કમિટી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા આ ડ્રાફ્ટનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યમાં તમામ ધર્મના નાગરિકો માટે સમાન કાયદાકીય અધિકારોની સુનિશ્ચિતતા અને મહિલાઓના કાનૂની સંરક્ષણને મજબૂત બનાવવાનો છે.
📋 UCC ડ્રાફ્ટની મુખ્ય જોગવાઈઓ અને નિયમો
૧. લગ્ન નોંધણી ફરજિયાત:
રાજ્યમાં થતા તમામ ધર્મોના લગ્નની સત્તાવાર કાનૂની નોંધણી (Marriage Registration) કરાવવી હવે ફરજિયાત રહેશે.
નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં નોંધણી ન કરાવનાર સામે કાનૂની કાર્યવાહી અને દંડની જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
૨. લીવ-ઇન રિલેશનશિપ (Live-in Relationship) નું રજિસ્ટ્રેશન:
ડ્રાફ્ટમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર લીવ-ઇન રિલેશનશિપ સંબંધિત છે. લીવ-ઇનમાં રહેતા યુગલોએ સ્થાનિક સત્તામંડળ સમક્ષ પોતાનું રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે.
રજિસ્ટ્રેશન વગર લીવ-ઇનમાં રહેવું કાનૂની ગુનો ગણાશે અને આવા સંબંધોમાંથી જન્મતા બાળકોને પણ તમામ વૈધ કાનૂની અધિકારો અને પિતૃસંપત્તિમાં હક આપવામાં આવશે.
૩. છૂટાછેડા અને ભરણપોષણના સમાન નિયમો:
તમામ સમુદાયો માટે છૂટાછેડા મેળવવાની કાનૂની પ્રક્રિયા એકસમાન બનશે.
કોઈપણ ગેરકાનૂની કે એકતરફી રીતે આપવામાં આવતા છૂટાછેડા રદબાતલ ગણાશે અને મહિલાઓને સમાન ભરણપોષણ (Alimony) મેળવવાનો અધિકાર રહેશે.
૪. ઉત્તરાધિકાર અને સંપત્તિના અધિકારો:
પેતૃક અને સ્વ-અર્જિત સંપત્તિમાં પુત્ર અને પુત્રીને સમાન હક મળશે.
તમામ ધર્મોની મહિલાઓને સંપત્તિના ઉત્તરાધિકારમાં સમાન કાનૂની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી છે.
⚖️ સામાજિક પ્રભાવ અને આગામી પ્રક્રિયા
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડના આ ડ્રાફ્ટ માળખાને લઈને કાનૂની અને સામાજિક ક્ષેત્રે વ્યાપક ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. કાયદાકીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ માળખું અમલમાં આવવાથી સામાજિક સમાનતા વધશે અને મહિલાઓના અધિકારોનું રક્ષણ વધુ મજબૂત બનશે.
આ ડ્રાફ્ટને ટૂંક સમયમાં રાજ્ય વિધાનસભામાં બિલ સ્વરૂપે રજૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે, જ્યાં મંજૂરી મળ્યા બાદ તેનો રાજ્યભરમાં અમલ શરૂ કરવામાં આવશે.
