એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) મુખ્યાલયે ગેરકાયદે કોલસા ખનન અને ચોરી સંબંધિત ચાલી રહેલી મની લોન્ડરિંગ તપાસ અંતર્ગત મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ED દ્વારા પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA), 2002 ના જોગવાઈઓ હેઠળ ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓથી કમાયેલી ₹136.44 કરોડની સંપત્તિ કામચલાઉ (Provisional) ધોરણે જપ્ત (Attach) કરવામાં આવી છે.
તપાસ સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર ગેરકાયદે કારોબાર અનૂપ માઝી ઉર્ફે ‘લાલા’ ના નેતૃત્વ હેઠળ ચાલતી એક સિન્ડિકેટ દ્વારા ઈસ્ટર્ન કોલફીલ્ડ્સ લિમિટેડ (ECL) ના ભાડાપટ્ટા હેઠળના વિસ્તારોમાં ચલાવવામાં આવી રહ્યો હતો.
સ્થાનીય તંત્રની મદદથી શેલ કંપનીઓ દ્વારા નાણાંની ગોલમાલ
ED ની તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે, આ સિન્ડિકેટ ગેરકાયદેસર રીતે કોલસો નિકાળવા અને તેની મોટા પાયે ચોરી કરવામાં સામેલ હતી. સ્થાનિક વહીવટીતંત્રના અધિકારીઓની સક્રિય મદદથી આ કોલસો પશ્ચિમ બંગાળની વિવિધ ફેક્ટરીઓને રોકડમાં વેચવામાં આવતો હતો.
ગેરકાયદે કમાયેલા નાણાંના વાસ્તવિક સ્ત્રોત અને માલિકીને છુપાવવા માટે સિન્ડિકેટે અનેક શેલ (bogus) કંપનીઓ બનાવી હતી. આ કંપનીઓનું નિયંત્રણ અને વાસ્તવિક માલિકી અનૂપ માઝી પાસે જ હતી, પરંતુ કાગળ પર તેને તેના સંબંધીઓ, કર્મચારીઓ અને મુખ્ય સહયોગી ગુરુપદ માઝીના નામે રાખવામાં આવી હતી. કોલસાના ગેરકાયદે વેચાણથી મળતી રોકડ રકમને આ કંપનીઓ અને બેંક ખાતાઓમાં એડજસ્ટમેન્ટ એન્ટ્રીઓ દ્વારા ફેરવવામાં આવતી હતી.
રિસોર્ટ, હોટલ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ
આગળની તપાસમાં એ પણ સ્પષ્ટ થયું છે કે ગેરકાયદે કમાયેલી રકમનું રોકાણ અનૂપ માઝીના માલિકી હકના રિસોર્ટ અને હોટલોમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
તાજેતરમાં જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓમાં નીચે મુજબની અસ્કયામતો સામેલ છે:
પુરુલિયા સ્થિત “ગઢ પંચકોટ ઇકો ટૂરિઝમ”
બાંકુડા સ્થિત “બિહારીનાથ ઇકો ટૂરિઝમ” નામની બે હોટલ-સહ-રિસોર્ટ
કોલકાતા સ્થિત બે સંપત્તિઓ
શેલ કંપનીઓના બેંક ખાતામાં રહેલી બાકી રકમ
માઝી પરિવારના સભ્યોના નામે રહેલા શેર્સ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ
કુલ જપ્તીનો આંકડો ₹815.08 કરોડ પહોંચ્યો
આ કેસમાં ED દ્વારા અગાઉ પણ જપ્તીના આદેશો આપીને ₹678.64 કરોડની અપરાધિક આવક જપ્ત કરવામાં આવી હતી. તાજેતરની ₹136.44 કરોડની જપ્તી ઉમેરાતા, આ કેસમાં અત્યાર સુધીની કુલ કામચલાઉ જપ્તીનો આંકડો ₹815.08 કરોડ પર પહોંચી ગયો છે.
ED એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સાર્વજનિક પ્રાકૃતિક સંસાધનોની ગેરકાયદેસર લૂંટ ચલાવનારા આર્થિક અપરાધીઓ સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવા માટે તે પ્રતિબદ્ધ છે અને આ કેસમાં આગળની તપાસ હજુ પણ ચાલુ છે.
